قالب های شعر فارسی

آشانیی با قالب های شعر فارسی را می تونید از این جا هم بخونین.

قالب های شعر فارسی

 

مقدمه
منظور از قالب یک شعر، شکل آرایش مصرع ها و نظام قافیه آرایی آن است. شعر به مفهوم عام خود نه در تعریف می گنجد و نه در قالب، ولی شاعران و مخاطبان آنها، به مرور زمان به تفاهم هایی رسیده اند و شکلهایی خاص را در مصراع بندی و قافیه آرایی شعر به رسمیت شناخته اند.

به این ترتیب در طول تاریخ، چند قالب پدید آمده و ؛ شاعران کهن ما کمتر از محدوده این قالبها خارج شده اند. فقط در قرن اخیر، یک تحوّل جهش وار داشته ایم که اصول حاکم بر قالبهای شعر را تا حدّ زیادی دستخوش تغییر کرده است.


1- قالبهای کهن

در قالبهای کهن، شعر از تعدادی مصراع هموزن تشکیل می شود. موسیقی کناری نیز همواره وجود دارد و تابع نظم خاصی است.
هر قالب، فقط به وسیله نظام قافیه آرایی خویش مشخّص می شود و وزن در این میان نقش چندانی ندارد. از میان بی نهایت شکلی که می توان برای قافیه آرایی داشت، فقط حدود چهارده شکل باب طبع شاعران فارسی قرار گرفته و به این ترتیب، قالبهای شعری رایج را پدید آورده است :

قصیده

مثنوی

غزل

قطعه

ترجیع بند

ترکیب بند

مسمط

مستزاد

رباعی

دو بیتی

تصنیف

چهارپاره

مفرد

تضمین

ادامه نوشته

اجزای جمله

تعیین اجزای جمله موضوع درس ۴ از زبان فارسی ۱ و ۲ و درس ۹ از زبان فارسی ۳ هست. نمونه هایی از این جمله های نسبتا مشکل را ازاین جا و این جا  ببینید.

بارم بندی درس تاریخ ادبیات ایران و جهان

تذكرات مهم :

1ـ رعايت بارم بندي درطرح سؤالات امتحانات نهايي الزامي ولي درامتحانات داخلي پيشنهادي است. بديهی است رعايت بارم بندی درطراحی سئوالات امتحانات هماهنگ کشوری يا استانی از تضيع حق دانش آموزان جلوگيری خواهد کرد.
2- بر اساس تبصره 1/2 ماده 19 آيين نامه آموزشي دوره پيش دانشگاهي ، سؤالات امتحانات نوبت شهريور مراکز پيش دانشگاهي که به صورت هماهنگ منطقه اي طراحي مي شود براساس20 نمره و همانند بارم بندي امتحانات جبراني مربوطه مي باشد.
3ـ بارم بندي دروس دوره ي متوسطه در دبيرستان هاي بزرگسالان همانند بارم بندي نوبت شهريور است.
4ـ مواردي ازکتاب درسي كه مطالعه آزاد اعلام گرديده در ارزشيابي ها لحاظ نمي گردد.

بارم بندي دروس تاريخ ادبيات ايران وجهان(1) و (2)

ـ ارزشيابي مستمر (تاريخ ادبيات يران و جهان 1 و2 ) :
_ پژوهش (10 نمره )
_ پرسش هاي كلاسي(4 نمره )
_ آزمون كتبي (5 نمره )
_ تهيه دفتر ( 1 نمره )

-ارزشيابي پاياني تاريخ‌ادبيات ايران‌وجهان (1) :

 

تذكر : 1ـ نمونه ها براي مطالعه آزاد مي باشد .
2ـ درنوبت اول ازدرس 1 تا10 و از درس 19 تا 22ودر نوبت دوم از درس 11 تا18 واز درس 23 تا آخر تدريس شود .

http://www.adabdan.blogfa.com/post-141.aspx

ادامه نوشته

نمونه سوال ادبیات فارسی 1 نوبت اول

 

نمونه سؤالات امتحانی ادبیات فارسی اول دبیرستان نیم ترم اول

 الف) : بیت ها و عبارتهای زیر را به نثر ساده ی امروزی برگردانید .

 

الف-1) عبارتهای با ارزش نمره ای 25/

 

ادامه نوشته

معنی درس 6 و 7 ادبیات فارسی 1

معنی درست طوطی و بقّال و خیر و شر

 

1-بقالی طوطی داشت           طوطی خوش صدا و سبز رنگی

ادامه نوشته

پاسخ خودآزمایی های ادبیات2

این هم پاسخ خودآزمایی ها که ازاین جا  آوردم:

خودآزمایی درس اول 

 ۱- ای کریمی که بخشنده ی عطایی وای حکیمی که پوشنده ی خطایی .

2- اعمال انسان ، تلمیح دارد به حدیث «الدنیا مزرعه الاخره»

ادامه نوشته

مجاز و نماد و استعاره

مطلب جالبی در باره ی نماد و مجاز و استعاره در این جا دیدم که تقدیمتون می کنم.

مجاز /نماد واستعاره 

سوال: راه شناخت ساده ی مجاز چگونه است،

پاسخ: کلمه را بر می داریم و جای آن حقیقت مورد نظر را قرار می دهیم ، باید صددرصد معنی حاصل شود. به عبارت دیگر مجاز را بر می داریم و حقیقت را جای آن می گذاریم باید صددرصد معنی بدهد، مثل( کلاس، درس می خواند) از جمله (کلاس) را بر می داریم جای آن (بچه ها) می گذاریم صددرصد جمله معنی می دهد.( بچه ها درس می خوانند)

• ایران برنده شد ← تیم برنده شد.

• ( دامن از خاک بر چیدم) به جای خاک دنیا قرار می دهیم، جمله معنی می دهد ( دامن از دنیا بر چیدم). مجاز نمی تواند چند کلمه با جمله باشد مجاز یک لفظ است مثل: ( جهان دل نهاده بر این داستان) به جای (جهان) (مردم) می گذاریم. می شود (مردم دل نهاده اند بر این داستان) پس مجاز، یک لفظ است بر چند معنی که یک معنای آن حقیقی و بقیه ی معناها غیر حقیقی است.

 سوال: تفاوت (نماد) و (استعاره) چیست؟

مشبه در استعاره یک چیز ودر نماد چند چیز است.

مثلا یکی عکس کبوتری می کشد و آزادی را اراده می کند، یکی دیگر کبوتری می کشد وشهادت را مطرح می سازد و دیگری شهید را اراده می کند وقتی کبوتر را در معنای استعاری شهید، شهادت، آزادی، صلح، رهایی و...... به کار می بریم، نماد است. در حالی که وقتی می گوییم ( زبادام تر، آب گل را بریخت) بادام تر، استعاره از چشم است و مشبه ، فقط چشم است.

نی در مصراع: بشنو از نی چون حکایت می کند. استعاره است یا نماد؟

بهتر است برای دانش آموزان ، خیلی نماد مطرح نشود و به راحتی بگوییم(نی) استعاره است.

( پخته وخام) در بیت زیر ، نماد است یا استعاره؟

در نیابد حال پخته ، هیچ خام پس سخن کوتاه باید والسلام

پخته وخام، صفت در معنای استعاری است. اگر پخته وخام، با هم یک کل اراده کند، کنایه است. به عبارت دیگر اگر دو کلمه متضاد در کنار هم قرار بگیرد و از آن ها یک مفهوم اراده شود، کنایه است مانند: شب و روز، کنایه از همیشه است.

 

سوالات درس 14 زبان فارسی 2

سلام به دوستان خوبم

چون برای تدریس آخرین درس زبان فارسی ۲ به خاطر تعطیلات ناخواسته وقت کم می آریم

سوال و جواب های درس را خدمتتون ارائه می کنم. موفق باشید.

سوالات درس 14 همراه پاسخ آن ها

 

1-هر کدام از موضوعات زیر چه روشی برای تحقیق نیاز دارند؟

جامعه شناسی و روان شناسی: مشاهده و مصاحبه و پرسش نامه و آمار و تحلیل.

علوم پزشکیو فیزیک و شیمی: تجربه و آزمایش .

علوم انسانی:مشاهده علمی و منابع تحقیق و مطالعه.

 

2- روش های کلی و عموی تحقیق کدامند؟

 ۱-تجربه و آزمایش۲- مشاهده۳-پرس جو۴-مطالعه

 

3-روش مشاهده برای چه تحقیقاتی مناسب است؟

گزارش، مقاله، داستان، زندگی نامه.

 

4- در هنگام مشاهده  همه ی دریافت های خود را با ذکر محل و تاریخ ثبت می کنیم.

 

5-کدام نوع مشاهده نتایج دقیق تری دارد؟

 مشاهده گروهی.

 

6-در مصاحبه رعایت چه نکاتی ضروری است؟

سؤالات از قبل آماده شوند، سؤالات دقیق و روشن باشند، از مصاحبه شونده وقت گرقته شود و هدف مصاحبه برای مصاحبه شونده روشن شود.

 

7-چه موقعی از پرسش نامه استفاده می کنیم؟

موقعی که با افراد زیادی بخواهیم مصاحبه کنیم و یابه مصاحبه شونده دسترسی نداریم.

 

8-چه موقعی لازم است از مصاحبه تلفنی استفاده شود؟

موقعی که دسترسی به مصاحبه شونده نداریم ولی اطلاعات او برای ما ضروری است.

 

9-کتاب خانه ها به چند روش اداره می شوند؟

دو روش الف- قفسه باز: مراجعه کنندگان به کتاب ها دسترسی دارند. ب- قفسه بسته: مراجعه کنندگان به کتاب ها دسترسی ندارند.

 

10-انواع برگه دان کتاب خانه ها را نام ببرید.

الف- موضوعی ب- عنوان ج-نویسنده

 

11-دونمونه کتاب فهرست نام ببرید.

الف-  فهرست مقالات فارسی   ب- فهرست کتاب های چاپی ایران

 

12-«کتاب شناسی» به چه نوع کتاب هایی گفته می شود؟

کتابی که فهرستی از کتاب هاف مقالات و سخنرانی ها در خصوص یک موضوع خاص است.مثل کتاب شناسی حافظ، سعدی و مولانا و ....

نکته ی بیاموزیم:

در زبان فارسی با مجهول کردن فعل نباید فاعل را نیز در جمله بیاوریم.

 جمله ی زیر غلط است:

 گلستان توسط سعدی نوشته شد.

 

شکل درست آن این است: الف- سعدی گلستان را نوشت.  ب- گلستان نوشته شد.

 

 

سؤال 4 خود آزمایی درس 14

جمله ی زیر را ویرایش کنید:

تا کنون پیشنهادات علمی فراوانی از سوی متفکّران ایرانی  ارائه شده است.

متفکّران ایرانی تا کنون پیشنهاد های علمی فراوانی ارائه کرده اند. یا : تا کنون پیشنهادهای علمی فراوانی ارائه شده است.